Ulga za złe długi ile lat wstecz, limity w VAT, PIT i CIT

Dwa terminy, które trzeba odróżnić

Przy uldze na złe długi pracują dwa zegary i to one najczęściej się mylą.

• Kiedy ulga powstaje. Po 90 dniach od terminu płatności. Dni liczysz od dnia następnego po terminie. Korekta należy się w okresie, w którym wypada 90. dzień.
• Do kiedy ulga istnieje. W VAT do końca trzeciego roku po roku wystawienia faktury, w PIT i CIT do końca drugiego roku.

Pierwszy zegar wyznacza okres, do którego należy korekta. Drugi mówi, czy w ogóle wolno ją jeszcze zrobić. Pytanie „ile lat wstecz” dotyczy drugiego zegara.

Limit w VAT

Art. 89a ustawy o VAT pozwala skorygować podatek należny, jeśli od daty wystawienia faktury nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona. Trzy lata obowiązują od 1 października 2021 r. Wcześniej limit wynosił 2 lata, a dla długów uprawdopodobnionych przed tą datą stosuje się dawne zasady.

Ważna jest data wystawienia faktury, a nie data terminu płatności. Faktura wystawiona 28 grudnia 2025 r. z terminem w lutym 2026 r. ma limit do 31 grudnia 2028 r., tak samo jak faktura z 2 stycznia 2025 r.

Do tego dochodzi warunek z dnia złożenia rozliczenia. Należność nie może być zapłacona ani zbyta do dnia, w którym składasz JPK_V7 z korektą. Warunki krok po kroku opisujemy na stronie ulga na złe długi w VAT.

Limit w PIT i CIT

Art. 18f ustawy o CIT i art. 26i ustawy o PIT pozwalają wierzycielowi zmniejszyć podstawę opodatkowania o niezapłaconą wierzytelność, jeśli od końca roku wystawienia faktury nie minęły 2 lata. Limit jest więc o rok krótszy niż w VAT. Dla firm, które fakturują z długim terminem albo odkładają decyzję o korekcie, to różnica istotna.

W podatku dochodowym korektę wykazuje się w zeznaniu za rok, w którym minął 90. dzień, a przepisy pozwalają uwzględnić ją już przy zaliczkach. Wierzytelność nie może być zapłacona ani zbyta do dnia złożenia zeznania.

Kalendarz terminów na przykładach

Przykłady są fikcyjne. Każdy wiersz to jedna faktura z terminem płatności 30 dni.

Sprawdźmy drugi wiersz. Termin mija 14 grudnia 2025 r., więc pierwszy dzień liczenia to 15 grudnia. Do końca grudnia jest 17 dni, styczeń dodaje 31, luty 28, a 14 dni marca domyka 90. Korekta należy do marca 2026 r. Podatnik kwartalny wykaże ją za I kwartał 2026 r.

Pierwszy wiersz pokazuje, że dla faktury z grudnia 2023 r. korekta podatku dochodowego składana dzisiaj jest już po limicie, choć w VAT da się ją jeszcze złożyć do końca 2026 r. Firma, która wykazała ulgę w zeznaniu za 2024 r., zrobiła to w terminie.

Ulga, o której firma zapomniała

Przegapiona ulga nie przepada od razu. Korekty nie przenosi się do bieżącego okresu, tylko poprawia rozliczenie za okres, w którym minął 90. dzień. W VAT oznacza to korektę pliku JPK_V7 za ten miesiąc albo kwartał. W PIT i CIT korektę zeznania za rok, w którym minął 90. dzień.

W praktyce przyjmuje się, że limit trzech albo dwóch lat musi być zachowany w dniu składania korekty. Bezpieczna zasada brzmi więc tak: złóż korektę przed końcem roku, w którym mija limit. Na przykład dla faktury z 2023 r. korekta VAT najpóźniej w grudniu 2026 r. Po tej dacie organ podatkowy może odmówić ulgi, a stanowiska w interpretacjach bywają różne.

Przykład liczbowy. Faktura z 14 listopada 2025 r. na 18 450 zł brutto (15 000 zł netto i 3 450 zł VAT) nie została zapłacona. Firma zauważa to w październiku 2026 r. Składa korektę JPK_V7 za marzec 2026 r. i zmniejsza podatek należny o 3 450 zł. Jeśli korekta tworzy nadpłatę, może wystąpić o jej zwrot. Spółka płacąca CIT według stawki 19 procent zmniejsza też dochód 2026 r. o 15 000 zł, czyli o 2 850 zł podatku. Razem 6 300 zł, które w innym wypadku zostałyby w budżecie.

Co skraca czas na ulgę w praktyce

• Długi termin płatności. Faktura z grudnia z terminem 90 dni daje 90. dzień dopiero w czerwcu następnego roku. Do limitu nadal zostaje sporo czasu, ale mniej niż przy terminie 14 dni.
• Zbycie wierzytelności. Sprzedaż długu przed złożeniem rozliczenia z korektą zamyka drogę do ulgi.
• Zapłata częściowa. Nie przerywa ulgi, ale zmniejsza jej kwotę do niezapłaconej części.
• Odpis aktualizujący. Jeśli wierzytelność już trafiła do kosztów podatkowych przez odpis, w podatku dochodowym nie zmniejszysz jej drugi raz. O tym piszemy w poradniku odpis aktualizujący należności, księgowanie.

Gdy dłużnik zapłaci po korekcie

Zapłata po skorzystaniu z ulgi nie jest błędem ani powodem do korekty wstecz. Wierzyciel zwiększa podatek należny w rozliczeniu VAT za okres, w którym dostał pieniądze, a w podatku dochodowym zwiększa podstawę w okresie zapłaty. Dłużnik robi odwrotnie. Zasady po jego stronie opisujemy w poradniku ulga na złe długi u dłużnika.

Jak sprawdzić wiele faktur naraz

Przy kilkunastu fakturach z różnych lat łatwo pomylić limity. Kalkulator ulgi na złe długi przyjmuje listę faktur, liczy dla każdej 90. dzień, okres korekty i limit w VAT oraz w podatku dochodowym, a wynik zapisuje w zestawieniu PDF albo CSV. Faktury po limicie oznacza osobno. Wynik jest pomocą obliczeniową, a nie poradą podatkową.

Kwartalni podatnicy VAT i mali podatnicy CIT

Podatnik rozliczający VAT kwartalnie wykazuje korektę w JPK_V7K za kwartał, w którym minął 90. dzień. W części ewidencyjnej wykazuje ją w miesiącu tego kwartału, w którym 90. dzień wypadł. Przy fakturze z terminem 14 grudnia 2025 r. będzie to marzec 2026 r. w części ewidencyjnej i I kwartał 2026 r. w deklaracji.

Mały podatnik CIT płacący zaliczki kwartalne uwzględnia zmniejszenie w zaliczce za kwartał, w którym minął 90. dzień, albo dopiero w zeznaniu rocznym. Limit dwóch lat jest dla niego taki sam jak dla pozostałych spółek.

Jak liczyć limit przy fakturze zaliczkowej i korygującej

Limit liczy się od roku wystawienia faktury, która dokumentuje niezapłaconą kwotę. Przy fakturze końcowej po zaliczce bierzesz rok wystawienia faktury końcowej, bo to ona pokazuje kwotę do zapłaty. Gdy faktura korygująca podnosi należność, a limit pierwotnej faktury jest blisko, nie odkładaj korekty na ostatnią chwilę i potwierdź datę z księgową.

Częste pytania o to, ile lat wstecz działa ulga

Czy limit trzech lat liczy się od terminu płatności?

Nie. Liczy się od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Termin płatności decyduje tylko o tym, kiedy mija 90 dni.

Czy mogę skorygować VAT za faktury sprzed 2022 r.?

Faktura z 2022 r. ma limit VAT do 31 grudnia 2025 r., więc dziś jest już po terminie. Faktury z 2023 r. da się jeszcze skorygować do końca 2026 r.

Czy przegapiona ulga w CIT przechodzi na kolejny rok?

Nie przechodzi sama. Trzeba poprawić zeznanie za rok, w którym minął 90. dzień. Przeniesienie na kolejne lata dotyczy tylko sytuacji, gdy zmniejszenie było wyższe niż dochód w roku korekty.

Czy dłużnika też obowiązuje limit lat?

Obowiązek dłużnika w VAT powstaje po 90 dniach bez względu na rok wystawienia faktury. Zaległą korektę dłużnik powinien wykazać jak najszybciej, bo od zawyżonego odliczenia biegną odsetki za zwłokę.